A więc jesteś już po porodzie. Możesz trzymać na rękach nowego, malutkiego człowieczka i...nie wiesz, co dalej. Jeśli jest to pierwsze dziecko w Twoim domu, na pewno czujesz się zagubiona i przestraszona. Ten artykuł powstał po to, żeby Ci pomóc. Znajdziesz tu informacje o tym, jak zmienia się Twój maluch przez pierwsze dwanaście miesięcy życia, jak musisz go pielęgnować i o czym pamiętać.
Stadium noworodka – Miesiąc 1
Szpital
Po przyjściu na świat dziecko jest szczegółowo badane przez lekarzy. Później matka i noworodek mogą już przebywać razem. W pierwszej dobie po urodzeniu niemowlę szczepi się na gruźlicę i wirusowe zapalenie wątroby typu B. W trzeciej dobie badana jest krew dziecka pod kątem fenyloketonurii. Przy naturalnym porodzie, bez powikłań młoda mama wychodzi ze szpitala już po 3-4 dobach. W przypadku cesarskiego cięcia czas ten wydłuża się do kilku dni. Podczas pobytu w szpitalu położne instruują mamę jak ma pielęgnować noworodka. Ważne jest, by jak najszybciej po porodzie spotkać się z ortopedą, który oceni stan bioderek dziecka. Powszechna opinia, że badania pod kątem dysplazji powinno się robić w czwartym miesiącu, jest całkowicie błędna.
Rozwój i pielęgnacja
Początek zmian adaptujących dziecko do życia w świecie zewnętrznym zachodzi w momencie odcięcia pępowiny. Od tego momentu w ciele noworodka rozpoczyna się szereg procesów. Rozwija się układ krążenia, gospodarka hormonalna, motoryka i wygląd. Gołym okiem można zobaczyć zmianę koloru odciętej pępowiny. Z biało-niebieskawej przechodzi w czerwonawą, by w końcu zaschnąć, sczernieć i odpaść około 15 dnia po porodzie. Bardzo ważne jest, by dokładnie przemywać to miejsce. Najlepiej nadaje się do tego 60% spirytus. Skóra noworodka jest bardzo sucha i wrażliwa, dlatego trzeba ją stale nawilżać. Przez pierwsze kilka dni naskórek chroni maź płodowa, której nie należy zmywać. W początkowych dniach lepiej kąpać dziecko „na sucho”, przy użyciu wacika i wody. Po każdej kąpieli konieczne jest smarowanie niemowlaka tłustą oliwką. Przez pierwszy tydzień masa dziecka spada o około 10% w porównaniu do wagi urodzeniowej. Jeśli tylko utrata kilogramów nie będzie większa, nie ma powodów do zmartwień. Jest to naturalny proces wynikający z utraty wody, zmian metabolizmu i niewielkich ilości otrzymywanego pokarmu. W drugim tygodniu waga wraca do normy. Zamknięcie przewodu Botalla i otworu owalnego (łączy przedsionki serca) sprawia, że krew tętnicza oddziela się od żylnej. Serce bije z prędkością 140 uderzeń na minutę. Hormony, przedostające się do organizmu dziecka za pośrednictwem mleka, prowadzą do obrzęku sutków, który pojawia się w 2-3 dobie życia. Znika zwykle po kilkunastu dniach, ale może się utrzymywać nawet do kilku miesięcy. Opuchnięte sutki nie wymagają specjalnych zabiegów pielęgnacyjnych, nawet, jeśli z gruczołów wydobywają się niewielkie ilości wydzieliny. U dziewczynek zdarza się też krwawienie z pochwy, które znika po kilku dniach.
Przez pierwsze kilka dni możesz zaobserwować „odruchy noworodkowe”. Są one bezwarunkowe i powstają w wyniku reakcji na bodźce z zewnątrz. Należą do nich między innymi odruch Babińskiego (kiedy podrażnisz stopę noworodka, odegnie duży palec do góry), Moro (przy nagłym hałasie, czy szarpnięciu dziecko obejmuje się rękami), Peipera (gwałtowne odchylenie główki w tył w reakcji na światło), czy chwytny (automatyczne zaciskanie dłoni na przedmiotach).
Zmysły
Oczy noworodka są zdolne do widzenia już od pierwszych dni porodu. Na początku dziecko widzi obrazy oddalone o maksymalnie 20cm od jego oczu. Później, wraz z rozwijaniem się zdolności akomodacyjnych oka wzrok się polepsza. Niektórzy badacze twierdzą, że już w 15 dniu po urodzeniu noworodek zaczyna rozróżniać kolory. Tezę tą potwierdza fakt, że kiedy w zasięgu wzroku dziecka przesuwa się kolorową plamkę na tle innego koloru, niemowlę śledzi ją wzrokiem.
Zmysł słuchu rozwija się już w drugim trymestrze ciąży. Kiedy dziecko przychodzi na świat, słyszy już doskonale. Co więcej, rozpoznaje dźwięki, które słyszało w łonie matki, a więc bicie jej serca, czy głosy rodziców.
Także dotyk jest już rozwinięty. Dotykanie twarzy dziecka wywołuje odruch ssący, a rączek – chwytny. Naskórek niemowlęcia jest bardzo delikatny, dlatego na nieprzyjemne bodźce, takie jak chłód czy wilgoć, reaguje płaczem.
Kąpiel
Pierwsza kąpiel to stres zarówno dla Ciebie, jak i dla dziecka. Dlatego lepiej zawczasu naucz się, jak to robić, żeby dla was obojga było to przyjemne doświadczenie. Mycie niemowlęcia zacznij od dokładnego namydlenia całego ciała, na przykład za pomocą myjki. Zwróć szczególną uwagę na wszelkie zagłębienia, czyli fałdki na brzuchu, pachwiny, łokcie, czy kolana. Na końcu nałóż mydło lub szampon na główkę. Teraz jedną rękę połóż pod plecami dziecka, a wolną ręką spłukuj mydło. Zacznij od główki, później umyj szyję, rączki, brzuszek i nóżki. Dokładnie wypłucz wszystkie zagłębienia. Kiedy maleństwo jest już umyte, delikatnie wyjmij je z wanienki i owiń w ręcznik. Skórę osuszaj przykładając materiał, a nie pocierając. Po dokładnym wytarciu posmaruj dziecko oliwką.
Karmienie i ulewanie
Ulewanie jest charakterystycznym zjawiskiem w okresie niemowlęctwa. Polega ono na wylewaniu się niewielkiej ilości pokarmu z ust dziecka po karmieniu. Zanika zwykle po upływie miesiąca, kiedy w pełni wykształcą się mięśnie zwieracza przełyku i dieta dziecka będzie bardziej stała. Ulewaniu towarzyszy często także odbijanie. Nie jest to powód do niepokoju, o ile niemowlę nie traci gwałtownie na wadze.
Piersi kobiety zaczynają produkować pokarm jeszcze w czasie ciąży. Początkowo nie jest to mleko, tylko gęsta, żółta ciecz – tzw. „siara”. Zawiera ona dużo białka i niewiele składników odżywczych, a jej celem jest przede wszystkim ochrona ścianek przewodu pokarmowego i żołądka dziecka. Podczas karmienia niemowlę trzeba trzymać pod kątem 30 stopni tak, by pierś była wyżej niż główka. Ważne jest, by żywić dziecko często, ale małymi porcjami. Po odstawieniu od piersi trzymaj bobasa w pozycji pionowej, dopóki mu się nie odbije. Później układaj je na prawym boku.
Sen
Przez pierwsze trzy miesiące życia dziecko potrzebuje dwudziestu godzin snu na dobę. Przy układaniu noworodka do snu trzeba zwrócić uwagę na to, w jakiej pozycji leży. W pierwszym miesiącu życia dziecko nie jest w stanie samo się przekręcać, więc od tego, jak my je ułożymy zależy, czy będzie mu wygodnie. Lekarze najczęściej polecają spanie na plecach z główką przekręconą na bok. Kiedy dziecko zaśnie, dobrze jest nie „wyciszać” domowników. Umiejętność spania przy odgłosach w domu jest bardzo cenną nauką na przyszłość. Nie zasłaniaj też zasłon w pokoju – wtedy nauczy się odróżniać pory dnia.
Wietrzenie
Już w połowie pierwszego miesiąca powinno się zacząć przygotowania do późniejszych spacerów. Ciepło ubrane niemowlę ustawia się najpierw w wózku przy otwartym oknie. Później wystawia się je na balkon. Takie sesje powinny trwać 15-20 minut i można je powtarzać kilka razy dziennie. [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] Dalszy ciąg artykułu
